Iнтэрнэт-старонка журналiста Анатоля Мяльгуя

Талент -- усяму свету, а дуду – нікому!

FMM — Thu, 13 Apr 2017 07:53:29 GMT

Талент -- усяму свету, а дуду – нікому!

З моманту першага «Дударскага балтыцкага фэсту» (1992) прайшло ўжо 25 гадоў. І вось адбылася новая сустрэча з майстрамі павыдзімаць з дапамогай скуранога меха яскравыя, зычныя гукі з дудовых жалеек і бурдонаў: XII «Дударскі фэст-2017», які на днях адгрымеў у клубе «Re:Public»!

Перш чым акунуцца ў музычную віхуру фэсту, прашу аднаго з галоўных ініцыятараў адраджэння дударскай традыцыі ў Беларусі, мастака і канцэптуаліста Тодара Кашкурэвіча падзяліцца сваімі думкам наконт стану нацыянальнай дударскай школы, ва ўсіх яе аспектах – гістарычным, выканаўчым і ў тым, што тычыцца якасці сучасных беларускіх дуд.

«Тады, у мяжы 80-90-х гадоў мінулага стагоддзя, разам са сваім настаўнікам Алесем Ласём мы зрабілі этнаграфічную экспедыцыю, каб адшукаць сляды беларускай дударскай традыцыі. Пад час гэтых вандровак мы знайшлі часткі ўнікальных беларускіх дуд, па рэштках якіх можна было зразумець магчымасці і аднавіць канструкцыю інструмента, адкрылі для сябе і для айчыннага музыказнаўства імя легендарнага дудара Хведара Стэся.

Цяпер вырашаецца пытанне аб унясенні традыцыі беларускай дуды, разам з традыцыямі і інструментамі такога тыпу з Шатландыі, Польшчы, Славакіі, Чэхіі, Герман, балтыйскіх краін, у спіс нематэрыяльных культурнай спадчыны чалавецтва ЮНЭСКО. Думаю, што мінулае беларускай дуды, як сакральнага інструмента, яго стан выкарыстання ў сённяшняй айчыннай музычнай культуры дазваляе нам спадзявацца, што мы дасягнём гэтай мэты.

Створаны «Дударскі клуб», «Дударскі фэст», выйшаў першы нумар альманаха «Dudar», з’явілася шмат таленавітых майстроў, якія працягваюць нацыянальныя традыцыі інструмента. Ганаруся, што сярод іх мае вучні: Зміцер Сасноўскі, які шмат зрабіў для папулярызацыі дуды ў краіне і ў Еўропе, Юрась Панкевіч, Дзяніс Сухі, Алесь Сурба і іншыя сучасныя беларускія дуднікі. Калі я чую гэтых выканаўцаў, якія ўдзельнічаюць у «Дударскім фэсце», то гэтыя спадзяванні не здаюцца мне нерэальнымі».

Перад тым, як распачаць фестывальны канцэрт у клубе «Re:Public», вядоўца «Дударскага фэсту» Зміцер Сасноўскі коратка нагадаў тое, з якой нагоды ўжо столькі год збіраюцца выканаўцы і слухачы – пра беларускую дуду, яе гісторыю і адрозненні ад аналагічных інструментаў, асаблівасць грання на ёй. У пацвержанне сваіх вывадаў Зміцер прапанаваў патанчыць пад яе гукі: бо як спяваецца ў адной песні: «Без дуды ходзяць ногі не туды!» Таму, услед за «Ойрай», прагучалі рытмы «Кракавяка», а далей – танец «Анёл», якія настроілі слухачоў на актыўны лад успрымання дударскай музыкі ў сучасным варыянце.

Але не толькі беларуская дуда была гаспадаркай сцэны «Дударскага фэсту». На яе сцэне гучалі і іншыя варыянты інструмента, універсальная назва якога bagpipes. Як і на мінулым «Калядным фэсце-2015» рэпрэзентантамі яго еўрапейскага ўзору стаў гурт «PriobRock» у складзе Аксаны і Андрэя Мароз. Музыканты прадставілі слухачам шатландскую дуду – хайлэнд і сэт з сусветна вядомымі мелодыямі для гэтага інструмента: ад ірландскіх балад, да «Rock-mixt’а» з хітамі Рода Сцюарта, AC/DC i «Nirvana»…

Еўрапейскай музыцы, у яе сярэдневечным варыянце, аддае перавагу гурт «Lity Taler», якія кіруе дудар Дзяніс Шматко. Рэпертуар музыкантаў у асноўным складаюць танцавальныя мелодыі, якія вельмі падабаюцца наведавальнікам рэканструктарскіх мерапрыемстваў – рыцарскіх турніраў, фэстаў і канцэртаў. Таму такія адроджаныя для беларускай дуды творы, як «Бургунскі браль», «Totentonz», «Fever Dreams», «Мора фаўна» прагучалі неяк па-асабліваму цёпла і дыхтоўна, што знайшло свой водгук у душах слухачоў.

Не малая заслуга ў гэтым была і дзявочага складу гурта «Lity Taler» -- скрыпачкі Марыі Буловіч, флейцісткі Зарыны Шэўко, вакалісткі Вікторыі Талан, якія надавалі ансамблеваму гучанню вытанчанасці і шляхетнасці. На завяршэнне свайго сэта «Lity Taler» узнёсла выканаў гімн беларускіх дудароў – песню «А мой дзядзька дуднік быў…»

Танцавальна-забаўляльную тэматыку на фестывальным канцэрце працягнуў гурт «Hardwood», лідарам якога з’яўляецца вядомы выканаўца на дудах еўрапейскага ўзору Яўген Бейня, у дуэце з якім выступае таксама і Вольга Грынь, якая выкарыстоўвае варыянт іспанска-партугальскай gaita.

Распачаўшы свой фестывальны выступ рытмічнай кампазіцыяй, прысвечанай ірландскім партызанам, гурт выканаў шэраг аўтарскіх кампазіцый у стылістыцы фолк-фэнтэзі, далей разварушваючы публіку і матывуючы яе да актыўнага ўспрымання музычнага матэрыялу – скокаў і танцавальных па. Тым больш, што дапамагалі ім у гэтым заўзятыя і спрактыкаваныя дзяўчаты з танцавальнага калектыву «Flammea»!

Гурт «Стары Ольса» толькі што вярнуўся з новых канцэртных паездак па Злучаных Штатах Амерыкі, дзе на шматлікіх тамтэйшых фэстах прадстаўляў свой альбом «Medieval Classic Rock», а таксама беларускую музычную спадчыну Сярэднявечча. Таму з асаблівым пачуццём гонару за суайчыннікаў слухачы сустракалі сваіх улюбёнцаў: і знакаміты «Літвін», і іншыя хіты гурта ўспрымаліся, як быццам, ужо легендарная сусветная класіка.

Музыканты адчулі гэтыя адносіны і прапанавалі сваім прыхільнікам навінку: знакамітую танцавальную кампазіцыю «Маразуля», але ў новым варыянце -- з беларускім тэкстам, перакладзеным з пазнейшай латыні. Высветлілася, што «Маразуля» -- гэта твор, які быў шырока распаўсюджана па ўсёй Еўропе ў XVI ст., як частка музычнай містэрыі. Цэнтрам яе сюжэту была Смерць, як частка Жыцця. Менавіта пра гэтыя ўзаемаадносіны чалавека і Смерці і распавядалася ва ўрыўку з містэрыі XVI ст., якую выканалі музыканты. Завяршыўся сэт «Старога Ольсы» на энергічнай ноце – каверам на AC/DC «Highway To Hell» і беларуска-польскай класікай drink song – застольнай песняй «Кола рыцэрска»…

Чарговага ўдзельніка «Дударскага фэсту» -- гурт «PAWA» -- слухачам прадставіў ветэран айчыннага дударскага руху Тодар Кашкурэвіч (дарэчы, аўтар дызайну эмблемы «Спарыш», які зараз стаў супер-папулярны ў сувязі са справай «Белага легіёну»). Тодар адзначыў, што вельмі ўсцешаны колькасцю выдатных майстроў і дудароў, светлымі тварамі тых, хто завітаў сёння на свята беларускай дуды!

Пасля такіх натхняльных прамоваў, музыкантам гурта толькі і засталося сваёй музыкай і рытмамі пацвердзіць сказанае мэтрам. Ад пачатку сэта – гімна «Дуднік», праз электронна-бітавыя апрацоўкі народных мелодый «Кракавяк», «Яшчарка-прыгаўка», «Цяцерка» і да яго завяршэння -- сусветна вядомай «Тарантэлы», гук дуды кіраўніка гурта Юрася Панкевіча лунаў пад слухачамі, узмацняў пазітыў ад незвычайных аранжыровак «PAWA».

На заканчэнне «Дударскага фэста-2017» слухачоў чакаў metal-батл ад удзельнікаў гуртоў «Sakramant» (кіраўнік Васіль Верабейчыкаў) I «Trollwald», лідарам якога з’ўлецца Андрэй Апановіч.

Першая з названых каманд -- «Sakramant» -- выкінула ў залу вельмі высокі энергетычны разрад, які прымусіў слухачоў успомніць словы лепшых кампазіцый гурта: «Чортаў Скарб», «Мужны волат», «Бона» і адзін з галоўных хітоў каманды – pagan-metal кампазіцыю «Русалка». Менавіта словы з гэтых твораў сталі лейтматывам агульнага спявання маладой аўдыторыі. Такі энтузіязм засведчыў вялікі патэнцыял новага гурта і іх поспехі ў інтэрнэт-прамоцыі песень «Sakramant’а».

Адказ не прымусіў сябе чакаць доўга, да той пары, пакуль на сцэну не выйшаў гурт «Trollwald», які быў ачолены харызматычным Андрэем Апановічам. Іх folk-metal-кампазіцыі нагадалі, што нават пасля нечаканага разыходжання лідараў гурта «Litvintroll» і завяршэння іх сумесных выступаў, месца на беларускай рок-дзялянцы хопіць на ўсіх.

Таму пры ўсёй павазе да музыкі «Sakramant’а», тыя ж слухачы аднолькава віталі і «Trollwald», як бясспрэчных спадчыннікаў выкарыстання беларускай дуды ў сучаснай folk-metal-музыцы. Гэты факт пацвердзілі такія аўтарскія кампазіцыі, як «У кішэні нуль», «У гушчары», «Беляшы-чэбурэкі», «Паганяйла», апрацоўка народнай песні «Нясе Галя воду» і іншыя. Іх выкананне стала своеасаблівым аптымістычным падрахункам справы, распачатай ініцыятарамі «Дударскага фэсту»: беларуская дуда знаходзіць сваё месца ў культуры XXI стагоддзя.

На заканчэнне фэсту адзін з ветэранаў айчыннага дударскага руху Пан Скіргайла Паланэцкі-Мацкевіч (як сцвярджае сам спадар, гэта яго сапраўднае імя!) заўважыў: «Я, безумоўна, усцешаны, што беларуская дуда жыве і вяртаецца ў наш культурны кантэкст. Спадзяюся, яна будзе пашырацца і знойдзе новых прыхільнікаў сярод нашай моладзі. Што тычыцца спрэчных момантаў камерцыялізацыі руху, то скажу, што гэтага нельга ўнікнуць, без гэтага справа не выжыве: трэба думаць і пра акупнасць канцэртаў. Я ж граю для тых, хто жадае быць Шляхтай новага свету!»

Анатоль Мяльгуй

http://novychas.by/kultura/talent-usjamu-svetu-a-dudu-nikomu

Як адрадзіць Дзень памяці паўстанцаў 1863-1864 гадоў?

FMM — Thu, 06 Apr 2017 08:01:27 GMT

Як адрадзіць Дзень памяці паўстанцаў 1863-1864 гадоў?

Аматары беларускай гісторыі, якія на адной з беларускіх краўндфандынгавых платформаў (talaka.by) аб’явілі збор сродкаў для выпуску ўнікальнай кнігі, прысвечанай паўстанню ў Беларусі 1863 года, зрабілі падарунак для тых, хто ахвяраваў свае сродкі на яе выпуск: арганізавалі падарожжа ў вёску Плябань, дзе захаваўся сапраўдны пантэон загінуўшым змагарам за незалежнасць Бацькаўшчыны.

Патрыятычная моладзь усклала кветкі да помніка (які паўстаў, не ў апошнюю чаргу, дзякуючы гісторыкам Зянону Пазьняку і Мікалаю Чарняўскаму) на магіле паўстанцаў, што знаходзіцца ў узгорку плябанскіх могільнікаў, запаліла памятныя знічы. Сярод загінуўшых на помніку пазначаны імёны Рафала Малішэўскага, Людвіга Яманта, Леапольда Банькоўскага, якія былі забітыя 21 сакавіка 1863 года ў баі з расейскімі рэгулярнымі войскамі ля ракі Свечкі. У магіле перахаваная зямля з месцаў вечнага спачыну Кастуся Каліноўскага, Зыгмунта Серакоўскага, кіраўніка паўстання на Маладзечаншчыне Юльяна Бакшанскага. Гісторыкі і мясцовыя жыхары дадаюць да гэтага спісу імя 15-гадовага паўстанца-гімназіста Ігнацы Сулістроўскага…

Каардынатар выдавецкага праектуа Вольга Сямашка адзначыла: «Кніга доктара гістарычных навук, прафесара Віктара Шведа «Рэквіем паўстанцам 1863-1864 гг.(Гродзенская губерня)» вельмі важна па некалькім прычынам. Па-першае – у ёй сабрана інфармацыя пра лёс паўстанцаў Гродзенскай і суседніх губерняў і іх камандзіраў, у кнізе таксама распавядаецца пра тое, як рыхтаваліся да паўстання, складзены спісы ўдзельнікаў баёў за расейскімі войскамі, спісы забітых і пахаваных паўстанцаў.

Па-другое, у кнізе пазначаны месцы, звязаныя з падзеямі 1863-1864 гадоў, куды можна будзе накіравацца, каб наведаць магілы герояў, іншыя малавядомыя шырокаму чытачу звесткі. У кнізе будзе асобны артыкул, прысвечаны «чырвонаму» Кастусю Каліноўскаму пад назвай «Кароль Літвы» і «беламу» графу Віктару Старжынскаму. Думаю, кніга стане добрым падарункам для ўсіх тых, хто цікавіцца драматычным акалічнасцям паўстання 1863 года».

«Гэтую ініцыятыву неабыякавых да памяці герояў Бацькаўшчыны падтрымала грамадская культурніцкая кампанія «Будзьма беларусам!», а таксама арганізатар беларускамоўных паб-квізаў Алесь Мазанік. Сродкі на яе выданне збіраюцца на краўндфандынгавай платформе talaka.by (https://www.talaka.by/projects/1818/overview). Мы заклікаем усіх беларусаў, неабыякавых да нашай мінушчыны, далучыцца да ажыццяўлення гэтага праекта»-- звярнулася да чытачоў Вольга Сямашка.

Па задуме арганізатараў, урачыстае ўшанаванне герояў Бацькаўшчыны і віктарына, якая была праведзена пры ўдзеле кіраўніка паб-квіза «Імбрыкі ды Імбрычкі» Алеся Мазаніка і знаўцаў беларускай гісторыі са сталіцы, павінна паспрыяць аднаўленню добрай традыцыі адзначэння Дня памяці загінулых паўстанцаў у вёсцы Плябань. Важна каб праводзілася асветніцкая праца – вечарыны і экскурсіі з мэтай пашыраць веды пра паўстанне, каб беларусы памяталі сваіх герояў, асабліва зараз, калі некаторымі шавіністычнымі коламі ў краіне ставіцца пад сумнеў заслугі беларускіх патрыётаў.

Вёска Плябань – гэта знакавае месца для беларусаў: тут, у мясцовым касцёле (цяпер, праваслаўная царква) захоўвалася зброя паўстанцаў, лячыліся параненыя інсургенты, а праз чыгунку – магіла паўстанцаў. Таму вельмі важна, каб сучаснікі часцей бывалі ў гэтых краях, адчулі яга энергетыку і зразумелі, што за нашу незалежнасць продкі не шкадавалі сваё жыццё. І для гэтага ёсць адпаведныя магчымасці.

У памяшканні плябана (драўлянай жылой пабудова ў стылі класіцызму, якая належала ксяндзу), цяпер месціцца Цэнтр традыцыйнай культуры і побыту, які гатовы спрыяць пашырэнню ведаў пра подзвіг лепшых сыноў Айчыны. Музейная экспазіцыя Цэнтра традыцыйнай культуры і побыту распавядае пра гісторыю вёскі, якая ўпамінаецца ва ўніяцкім рэесрты 1766 года пад назвай Юрыздыкі (значыць, маёмасць, ахвяраваная прыватнай асобай на карысць касцёла). Шмат інфармацыі і экспанатаў, якая месціцца на стэндах гэтага музею, нагадваюць гісторыю плябанскага могільніка, а таксама, знаёмяць з асобамі тых паўстанцаў, якія загінулі пад час бою з царскімі карнікамі 23 сакавіка 1863 года.

Пра ўсе гэтыя акалічнасці гісторыі гэтай багатай на падзеі мінулага вёскі пад час экскурсіі па залах былога плябана распавяла гасцям дырэктар Цэнтра традыцыйнай культуры і побыту Ала Сцяпанаўна Ліхтаровіч, а таксама валанцёры-рэканструктары Юрый ды Іван, якія ў вобразе шляхцічаў прадэманстравалі вайсковыя прыёмы бойкі на шаблях, а таксама разам з гасцямі акунуліся ў віхуру шляхецкіх забаў для развіцця «не толькі глузду, але і цягліц».

Тэматыка паўстання 1863 года стала асноўнай і для ўдзельнікаў віктарыны «Кастусь Каліноўскі і паплечнікі». Інтэлектуальнае змаганне адбылося гарачым: на кану былі шыкоўныя прызы для пераможцаў. Гэта выдатна зробленыя копіі паўстанцкіх «канфедэратак» (аўтарства вядомай фальклорнай спявачкі і майстрыхі Юліі Літвінавай) з адмысловымі кукардамі.

На працягу дзесяці раўндаў гістарычнай віктарыны яе ўдзельнікі адказвалі на даволі складаныя відэа-пытанні, звязаныя з асобамі кіраўнікоў паўстання 1863-1864 гадоў, з фактамі іх біяграфій, старонкамі барацьбы супраць царызму. Для многіх з прысутных гэтыя звесткі дапаўнялі іх веды пра тагачасную барацьбу за незалежнасць Бацькаўшчыны, рабілі больш аб’ёмнымі вобразы яе герояў, ворагаў і здраднікаў. У выніку напружанай інтэлектуальнай працы выявіліся пераможцы: каманда «Мроя», удзельнікі якой і атрымалі запаветныя прызы, у якіх і была праведзена ганаровая сэлфі-сесія.

Часта даводзіцца чуць ад беларускіх чыноўнікаў, маўляў, «незалежнасць нам звалілася на галаву». Магілы беларускіх герояў ім цвердзяць: наша Незалежнасць выпакутавана і адплачана крывёю нашых герояў, памяць пра якіх павінна жыць у нашых сэрцах вечна! Гэтай мэце і павінен служыць адроджаны Дзень памяці беларускіх паўстанцаў…

Анатоль Мяльгуй

http://novychas.by/kultura/jak-adradzic-dzen-pamjaci-paustancau-1863-ha

http://bfk.by/?p=4833#more-4833

«Дзіцячы спеўны сход»: Вясна-красна абяцала вярнуцца

FMM — Thu, 06 Apr 2017 07:29:23 GMT

«Дзіцячы спеўны сход»: Вясна-красна абяцала вярнуцца

Некалькі дзён таму шум цэнтральнай сталічнай магістралі парушылі звонкія дзіцячыя галасы, якія пад зычны гук беларускай дуды, дружна заспявалі: «Свяці-свяці, сонейка, каб нам было цёпленька!». Гэта ўдзельнікі «Дзіцячага спеўнага сходу» гукалі вясну-красну на вачах здзіўлена-замілаваных мінакоў…

«Дзіцячы спеўны сход» -- гэта адзін з першых праектаў, які ажыццяўляецца ўстановай «Культура роднага краю», якую ўзначальвае паэт, журналіст і арганізатар культурніцкіх імпрэз Аляксей Чубат. Пасля таго, як «Спеўны сход», стваральнікамі якога ад пачатку былі лідэр гурту Vuraj Сяржук Доўгушаў і Аляксей Чубат, пераўтварыўся ў «Спеўны сход Сержука Доўгушава», Аляксей засяродзіўся на ажыццяўленні сваіх планаў. Менавіта пра іх перад пачаткам гэтай песеннай сустрэчы мы і просім распавесці Аляксея Чубата:

«Спеўны сход» – гэта наша з Сяржуком Доўгушавым ініцыятыва, якую мы пачалі рэалізоўваць у сакавіку 2014 года. У Сержука была ідэя спеўнай талакі і ён шукаў шляхі яе ўвасаблення. Мне ж цікавілі новыя формы прасоўвання, папулярызацыі беларускага фальклору. І таму мы з ім пачалі працаваць у адным напрамку.

За гады існавання «Спеўнага сходу» мы правялі шмат тэматычных песенных сходаў, з мэтай пазнаёміць іх удзельнікаў з фальклорнай спадчынай беларускага народа інтэрактыўна: тут і зараз. Для нас было галоўным, каб слухачы, так бы мовіць, прапускалі праз сябе старажытныя мелодыі і такім чынам далучаліся да нашай песеннай спадчыны.

«Спеўны сход» сфармаваўся як месца правядзення музычных сустрэч. Гэта ніякая ні інстытуцыя, а менавіта фармат. Як вы ведаеце, Сяржук Доўгушаў распачаў свой самастойны шлях у гэтым напрамку, а я са сваімі сябрамі -- свой.

Што тычыцца ўстановы «Культура роднага краю», якую я зарэгістраваў у мінулым годзе, то яе мэта – даваць веды пра нашу спадчыну ў розных фарматах. Цяпер мы праводзім «Дзіцячы спеўны сход. Веснавыя песні». Плануецца іншыя мерапрыемствы па папулярызацыі нацыянальнай культуры»-- адзначыў Аляксей Чубат.

Гэты, у нечым эксперыментальны «Дзіцячы спеўны сход» яго арганізатары вырашылі з мэтай паказаць дзецям іншы культурны пласт, адрозны ад таго, што яны бачаць у тэлевізары: гарманічны і збалансаваны. Весці яго было прапанавана ўдзельніцы этна-праектаў Shuma і Kazalpin Надзеі Чугуновай. «Я раней ведаў, што Надзея займаецца спевамі з дзецьмі і запрасіў яе быць вядучай» -- падкрэсліў Аляксей Чубат

Арганізатары «Дзіцячага спеўнага сходу» адзначылі, што ён з’яўлецца сумесным мерапрыемствам з праектам «Дзіцячыя творчыя майстэрні», якія ўжо доўгі час дзейнічаюць пры галерэі сучаснага мастацтва «Ў». Кіраўнік «Дзіцячых творчых майстэрняў» Ірына Лукашэнка адзначыла што іх праект -- адукацыйны, арыентаваны навучанне дзяцей разуменню сучаснага выяўленчага мастацтва, у прыватнасці, беларускага.

Вядучыя адукацыйнага праекту знаёмяць дзяцей і падлеткаў з вядучымі мастакамі, мастацтвазнаўцам, дызайнерамі, пісьменнікамі, музыкантамі нашай краіны. «І вось цяпер «Дзіцячыя творчыя майстэрні» вырашылі супрацоўнічаць з «Дзіцячым спеўным сходам», каб злучыць народныя спевы, абрады з сучаснымі мастацкімі тэндэнцыямі»-- дапоўніла Ірына Лукашэнка.

Але дзеткі, які разам са сваімі бацькамі завіталі ў кнігарню «ЛогвінаЎ», ужо чакалі, калі пачнецца тое, чаго яны хацелі больш за ўсё – спеваў і гульняў. Вось таму вядучая сходу Надзея Чугунова разам са сваім гуртом «Весянчукі» распачала навучанне ў гульнявой манеры. Спявачка прасіла дзетак прыкласці далонькі да твару, каб пахукаць, разагрэццца перад спевамі, а затым прапанавала ім вывучыць тэкст вяснянак, якімі яны будуць клікаць вясну.

Калі стала відавочна, што ўсе дзеці добра разумеюць сэнс спеваў і вывучылі словы, яны разам з гуртом «Весянчукі» і ўдзельнікамі студыі «Варгін» Юліяй Хальковай-Гармаза і Мікітам Хальковым заспявалі неалькі вяснянак: «Свяці-свяці, сонейка», «І вясна-красна», «Вясна на калочку», «Благаславі, маці». Дзеці так прыгожа і натхнёна рыхтаваліся да Гукання вясны, што і дарослыя з радасцю далучаліся да юных спевакоў. Нават, вядомая фолк-спявачка, лідэр праекта Shuma Руся, якая завітала ў галерэю «Ў» на «Дзіцячы спеўны сход» як прыватная асоба, с задавальненнем падтрымала сваім спевам дзіцячы хор!

Асабліва ўдзельнікам «Дзіцячага спеўнага сходу» спадабалася веснавая гульня «Ляцела, ляцела…», пасля якой цікаўнасць да свята Гукання вясны дасягнула найвышэйшага ўзроўню. Да гэтага і імкнуліся арганізатары сходу, якія запрасілі дзетак і дарослых прайсці з імі ў жывапісныя мясціны, побач з Домам-музеем І з’езду РСДРП.

Веснавое шэсце маленькіх удзельнікаў «Дзіцячага спеўнага сходу» і іх бацькоў пад гук беларускай дуды Мікіты і бубна Юліі са студыі «Варгін» выклікала шмат пазітыўных пачуццяў і ўсмешак гараджан, але самае галоўнае – дзіцячых усмешак і зацікаўленасць беларускімі спевамі.

Тут, побач з Домам-музеем, дзеці разам з сваёй настаўніцай Надзеяй Чугуновай, паклікалі вясну -- заспявалі вывучаныя на занятках вяснянкі, а пасля на галінках дрэўцаў, якія высаджаны побач, развесілі зробленыя сваімі рукамі папяровыя птушачкі – сімвалы надыходу вясны.

І не важна, што на некаторы час неба над удзельнікамі «Дзіцячага спеўнага сходу» спахмурнела, а на іх твары ўпалі нечаканыя сняжынкі. Галоўнае, што Вясна-красна вярнулась разам са спевамі беларускіх дзетакі пасялілася ў сэрцах кожнага з нас!

Анатоль Мяльгуй

http://novychas.by/kultura/dzicjaczy-speuny-shod-vjasna-krasna-abjacala-vj

«Genius Loci»: Чэслаў Немэн -- геній са Старых Васілішак

FMM — Wed, 05 Apr 2017 08:41:33 GMT

«Genius Loci»: Чэслаў Немэн -- геній са Старых Васілішак
Тэлежурналістка і сцэнарыстка тэлефільма «Гэты дзіўны свет…Чэслаў Немэн» (рэжысёр Валер Гаравы) Вера Савіна стала ініцыятарам новага выдавецкага праекту «Genius Loci» («Геній места»). Яго першы выпуск таксама прысвечаны нашаму славутаму земляку, ураджэнцу Гарадзеншчыны, выдатнаму спеваку Чэславу Немэну. Прэзентацыя праекту адбылася ў сталічнай галерэі «Дом карцін».
Вера Юр’еўна падзялілася з нашым карэспандэнтам развагамі пра задуму: «Зараз, насуперак усім перашкодам, мы бачым цікавы, высакародны народны рух, накіраваны на вяртанні імёнаў нашых славутых землякоў. Гэта адчуваецца, калі бываеш у вёсках і мястэчках, адкуль яны ішлі ў вялікі свет, у школьных і краязнаўчых музеях, прысвечаных слаўным імёнам землякоў.
Тое ж можна сказаць і пра Чэслава Немэна, які пражыў у Беларусі 19 гадоў. Для яго гэта быў час, калі фарміраваўся талент, калі закладваўся падмурак яго асобы. Таму Чэслаў Немэн як, можа мала хто з нашых землякоў, заўсёды вяртаўся ў родныя мясціны не толькі ў творчасці і ўспамінах, але і ў жыцці – часта прыязджаў у родную вёску Старыя Васілішкі на Гарадзеншчыну, бываючы на гастролях па СССР.
І калі на экраны выйшаў фільм «Гэты дзіўны свет…Чэслаў Немэн», то рэзананс ён атрымаў грандыёзны: пачалі гаварыць пра стварэнне музею Чэслава Немэна ў Старых Васілішках. Разам з колам аматараў творчасці Чэслава Немэна мы звярнуліся да мясцовых уладаў з прапановай аб яго стварэнні. У райвыканкаме нас ахвотна падтрымалі і музей пачаў сваё жыццё з напаўнення экспанатамі, звязанымі з жыццём самога Чэслава і сям’і Выджыцкіх. Цяпер музей у Старых Васілішках пераўтварыўся ў цэнтр прыцягнення прыхільнікаў творчасці Немэна з усяго свету: Беларусі, Польшчы, Літвы, Украіны, Расеі, які прымае да трох тысяч турыстаў у год.
Папулярнасць музею штурхнула нас да ідэі выдаць цыкл друкаваных буклетаў пад слоганам «Вернем Гісторыю з Эміграцыі!» Мне здаецца, што назва выдання цыклу «Genius Loci» адпавядае задуме -- геній ці душа места, які апякуецца яго жыхарамі».
Дызайнер і фатограф выдання Віталь Раковіч адзначыў тое, што многія персанажы будучага выдавецкага цыклу – эмігранты не толькі ў прасторы, але і па часе. І хацелася б вярнуць іх забытыя імёны ў беларускі культурна-гістарычны кантэкст. «Цяпер у нас сабрана візуальная інфармацыі і тэксты пракладна на 20 буклетаў, прысвечаных выхадцам з Беларусі. Дарэчы, альбомы будуць выдадзены на беларускай, польскай, рускай і англійскай мовах. Рыхтуюцца да выдання буклеты, прысвечаныя мастакам Язэпу Драздовічу, Раману Семашкевічу, Хаіму Суціну, Файбіш-Шрага Зарфіну, фатографу Бэнэдыкту Тышкевичу, апошняй уладальніцы сядзібы ў Суле, мецэнатцы Альжбеце Ленскай і іншым постацям нашай мінуўшчыны» -- падкрэсліў Віталь Раковіч.
Буклет «Genius Loci», прысвечаны Чэславу Немэну – першае выданне, якое адкрывае праект. Большая частка яго накладу пойдзе ў музей, які існуе на ахвяраванні наведвальнікаў. Так ініцыятары праекту спадзяюцца дапамагчы ў даглядзе музею і яго ўтрыманні.
Для таго, каб выдавецкія планы ініцыятараў праекту рэалізаваліся, у самым хуткім часе плануецца распачаць актыўную краундфандынгавую кампанію на беларускай платформе ulej.by. Яе ініцыятарамі запланаваны і выданне больш якаснай, сувенірнай limit edition-версіі буклета «Genius Loci», а таксама, правядзенне музычнай прэзентацыі праекту з мэтай дапамогі музею Чэслава Немэна ў Старых Васілішках…
Госця прэзентацыі, салістка этна-эмбіент-гурта «Дзівасіл» Іна Перасецкая-Малаковіч, якая ўдзельнічала ў стварэнні музею, распавяла пра адкрыццё на гарышчы хаты Выджыцкіх унікальных па каштоўнасці знаходак, датычных да дзяцінства Чэсіка. «Залезці на гарышча старой хаты было для нас было нейкім азарэннем, вынікам шостага ці сёмага пачуцця. Там пад саломай знаходзілася шмат асабістых рэчаў будучага спевака – вучнёўскія сшыткі, ноты, якія ён перапісваў для аркестра, фрагменты фотаплёнак, з якіх потым зрабілі цікавыя здымкі. Выдатна, што гэтая знаходка стала своеасаблівым мосцікам паміж яго жыццём рок-зоркі ў Польшчы і тым, што ён пакінуў у Беларусі» -- адзначыла спявачка, якая здаўна захапляецца творчасцю геніяльнага земляка.
На просьбу выканаць нейкую кампазіцыю Чэслава Немэна, Іна Перасецкая-Малаковіч адзначыла, што спеўная творчасць Немэна – абсалютна мужчынская. Жанчыне трэба поўнасцю змяніць танальнасць і манеру свайго выканання, што будзе супярэчыць аўтарскай задуме твора. Таму Іна Перасецкая-Малаковіч не стала рызыкаваць, а выканала некалькі апрацовак беларускага, польскіх і цыганскіх народных песень, традыцыйную песню «Вакол спяваюць салаў’і» (у перакладзе Алеся Камоцкага), а таксама асабістую кампазіцыю «У блакітным лесе».
Праект «Genius Loci», задуманы Верай Савінай і Віталём Раковічам, ад пачатку планаваўся адкрытым для розных аўтараў, для малавядомых, але заслужаных асобаў беларускай гісторыі і мастацтва. Спадарыня Савіна, завяршаючы прэзентацыю, нагадала слоган праекту: «Вернем гісторыю з эміграцыі», які, яна спадзяецца, выкліча не толькі цікаўнасць, але і жаданне падтрымаць яго ўсімі магчымымі сродкамі.
Анатоль Мяльгуй

http://novychas.by/kultura/genius-loci-czeslau-nemen-henij-sa-staryh-vas

Праект «Зброя. Золата Кабеты»: у чаканні рэальнай салідарнасці і дапамогі

FMM — Wed, 05 Apr 2017 08:09:18 GMT

Праект «Зброя. Золата Кабеты»: у чаканні рэальнай салідарнасці і дапамогі

Вядомы беларускі рок-выканаўца і прадзюсар Піт Паўлаў працуе над захапляльным прыгодніцкім тэлесерыялам і музычным альбомам на гістарычнай аснове, які мае назву «Зброя.Золата.Кабеты».

Яго сцэнарый з’явіўся пад уплывам жыццёвага шляху і серыі аўтабіяграфічных раманаў польскага пісьменніка беларускага паходжання Сяргея Пясецкага і ахоплівае міжваенны перыяд жыцця савецка-польскага памежжа пад Ракавым. Але ўсе гісторыі і персанажы ў ім будуць аўтарскімі. Пра асаблівасці гэтага незвычайнага праекта мы і гутарым з Пітам Паўлавым.

-- Піт, як і калі з’явілася ідэя пераасэнсаваць лёс такой неардынарнай асобы, як Сяргей Пясецкага– кантрабандыста, агента многіх выведак, вязня і пісьменніка -- у сваёй музычнай творчасці?

--Адразу скажу, што праект «Зброя.Золата. Кабеты» задумваўся як адгалінаванне, так бы мовіць, незалежны сайд-праект «Народнага альбома». Яго ідэя з’явілася пасля таго, як я пазнаёміўся з аўтабіяграфічнымі раманамі гэтага польскага пісьменніка беларускага паходжання. Я чытаў іх у арыгіналах, на польскай мове, бо перакладаў на той час проста не было.

Сяргей Пясецкі – асоба па-сапраўднаму выбітная: авантурыст, перамытнік (менавіта так больш па-беларуску называлі кантрабандыстаў у Ракаве), агент польскай «Двуйкі» і, магчыма, іншых спецслужб), вязень польскіх турмаў, асуджаны на смяротнае пакаранне, аўтар шматлікіх дэтэктыўна-прыгодніцкіх раманаў, якія былі перакладзены на мовы ледзь не ўсіх краінЕўропы.

Мяне, як і многіх чытачоў уразіла тое, што Пясецкі, нягледзячы на складанасці лёсу, змог напісаць так шмат захапляльных раманаў і аповесцяў:«Запіскі афіцэра Чырвонай Арміі», «Жыццё раззброенага чалавека», «Роўныя начным багам», «Пяты этап» і іншых. Існуе нават легенда, што аўтар сагі пра Джэймса Бонда Ян Флемінг быў знаёмы з біяграфіяй і творчасцю Сяргея Пясецкай і той стаў правобразам агента «007». Доказам таму служыць факт, што пісьменнік апошнія гады пражыў у Вялікабрытаніі і мог кантактаваць з былым выведнікам Флемінгам…

-- Піт, многія чытачы таксама захапляюцца прыгодамі Сяргея Пясецкага, які былі запісаны ў яго раманах, але не ўсе задумваюцца аб яго музычным увасабленні. Што падштурхнула вас да гэтага кроку?

-- Гэты легендарны чалавек мяне захапляў яшчэ і падабенствам свайго лёсу да майго: у «ліхія» 90-я я, таксама, круціўся ў каля-крымінальных колах з мэтай наладзіць свой бізнес, выкарыстоўваў для гэтага сувязі ў спартовых колах, дзе быў, можна сказаць, амаль «сваім». Але ў адрозненне ад сваіх знаёмцаў, я не выбіраў паміж багаццем з крымінальным мінулым і турмой, а пайшоў трэцім шляхам – творчым, як і Сяргей Пясецкі.

Таму «Каханак Вялікай Мядзьведзіцы» і іншыя раманы С.Пясецкага толькі натхнілі мяне на стварэнне ўласнай гісторыі, у якой я ўбачыў сцэны шматсерыйнага тэлефільма, а таксама музычнага альбому. Асабліва пасля таго, як пагутарыў з Ежы Гедройцам, Феліксам Янушкевічам, ветэранамі АК, якія ўласна былі знаёмыя з Пясэцкім у віленскі перыяд, пабадзяўся па вулках і ваколіцах Ракава. Хаця зараз ад былой сталіцы беларускіх перамытнікаў засталося мала, было цікава ўбачыць мясціны, дзе адбываліся падзеі, апісаныя ў рамане. Гэтыя лакацыі і сталі фонам для здымак першага эпізоду нашага крымінальна-дэтэктыўнага трылера «На Памежжы»і кліпаў да песень праекту «Зброя. Золата. Кабеты».

-- Піт, як праходзілі здымкі першых частак вашай стужкі і што ўлічвалася пад час падрыхтоўкі акцёраў і мізансцэн у час працы на камеру?

-- Мы выкарыстоўваем у сваёй працы падабенства нашых герояў з тагачаснымі амерыканскімі «калегамі». У гэтыя часы ў Злучаных Штатах дзейнічаў сумна вядомы «сухі закон», вынікам якога стала з’яўленне гангстараў кшталту Аль Капонэ, стыльных бандытаў з аўтаматамі Томпсана ў духу стужкі «Недатыкальныя» Браяна Дэ Пальмы. Але былі і свае лакальныя адрозненні ў сітуацыі.

У першую чаргу, у тым, што ракаўскім перамытнікам даводзілася супрацьстаяць не толькі польскай памежнай службе, але і савецкай. Карыстаючыся татальным дэфіцытам тавараў у Савецкай Беларусі, кантрабандай перапраўляліся голкі і парфума, бялізна і цыгарэты, панчохі і шкарпэткі. Не забываліся і на дарагі алкаголь… Гэтая супрацьстаянне не абыходзілася без кровапралітных сутычак з памежнікамі, без арыштаў, уцёкаў і шчасліваг вяртання да хаты.

Гэтыя неверагодныя сюжэты, на якія я натхніўся пад уражаннем раманаў С.Пясецкага, мая фантазія і ўяўленні пра той час, падштурхнулі мяне да ідэі шматсерыйнага серыялу з некалькімі яскравымі музычнымі тэмамі, якія павінны лейтматывам гучаць у фільме ў розных варыяцыях. Так, як напрыклад, гучыць музыка Ніла Янга у фільме Джыма Джармуша “Мярцвяк”, ці імправізацыі Мікаэля Тарывердзіева ў серыяле «Сямнаццаць імгненняў вясны». А ўжо больш шырокае музычнае палатно з’явілася падчас працы над альбомам «Зброя. Золата. Кабеты».

-- А што сабой будзе ўяўляць альбом «Зброя. Золата. Кабеты». Хацелася, каб ваш праект не аказаўся клонам «Народнага альбому»…

-- Ніякага падабенства «Народным альбомам»не будзе. Па той прычыне, што гэта не супольны праект вялікай колькасці артыстаў, а наадварот – вынік працы практычна аднаго чалавека пад прадзюсаваньнем другога, да якіх далучаюцца іншыя выканаўцы толькі па неабходнасці. Мы запісваем сапраўдны рокавы альбом. Калі гаварыць пра структуру альбома «Зброя. Золата. Кабеты», то ён будзе складацца з дзвюх частак. Адна мае назву «Легальная» і будзе змяшчаць мае кампазіцыі і інструментальныя тэмы да саўндтрэку серыялу, а другая -- «Кантрабанда» з песнямі, якія па розных прычынах не ўвайшлі ў альбом, але адпавядаюць тэматыцы, а таксама каверы на вядомыя мелодыі. Адна з іх будзе аўтарства знакамітага кампазітара і прадзюсара Квінсі Джонса.

Што тычыцца гучання альбома «Зброя.Золата.Кабеты», то яго я б назваў мадэрновым рокам, але які гучыць вельмі «олдскульна». Гэта трэнд апошняга часу у рок-музыцы: вінтажны гук, з вінтажным падыходам да запісу і выканання. Адным словам, у альбоме прысутнічае шмат гітарна-барабанна-басовых рыфаў у традыцыйнай стылістыцы. «Зброя. Золата. Кабеты» будзе гітарным рок-альбомам! А вось частку альбома пад назвай «Кантрабанда» можна назваць эклектычнай, бо там есць песні з акустычным гучаннем.

Да працы над альбомам «Зброя. Золата. Кабеты» былі прыцягнуты моцныя ў прафесійным плане выканаўцы, сярод якіх адзначу басіста і суаўтара Глеба Галушку, бубначоў Аляксандра Валошчыка і Назара Рэджэпава. Актыўную роля ў працы над альбомам адведзена і іншым удзельнікам праекту. Напрыклад, Яраш Малішэўскі ў некаторых тэмах грае на беларускай дудзе, а таксама, кансультуе і дае лінгвістычныя парады ў спрэчных момантах стварэння тэкстаў праекту. Плануецца, таксама, што надалей у запісу саўндтрэку і альбома будуць задзейнічаны іншыя выканаўцы – цымбалістка Алеся Шагун, Ян-Вінцэнт Луцэвіч, які зараз займаецца кліпамі да песень, ды іншыя выканаўцы…

-- Можна толькі здагадвацца, што шматвектарная задума праекту вымагае вялікіх сродкаў на яго рэалізацыю. Якім шляхам пойдзеце: простым, як умінулыя часы, звяртаючыся да спонсараў, ці сучаснымі -- праз краўндфандынг?

-- Усё прапановы будуць дарэчы і прынятыя з удзячнасцю! Але цяпер мы аб’весцілі краўндфандынгавую кампанію на платформе ulej.by (http://ulej.by/project?id=111567) і звяртаемся да нашых прыхільнікаў з просьбай дапамагчы не толькі добрымі пажаданнямі, але і рэальнымі грошамі. Бо да гэтага часу ўсё здымкі і запісы праекту «Зброя. Золата. Кабеты» рабіліся на мае асабістыя сродкі, а яны ўжо на мяжы!

Нашым донарам мы можам прапанаваць паштоўкі з аўтографамі выканаўцаў, бесплатную спампоўку альбома, білеты на «закрытую» прэзентацыю, Т-шулькі (такія Ка-шулькі, толькі ў выглядзе літары «Т»), CD–альбомы і вінілавыя дыскі гурту N.R.M. «Д.П.Б.Ч» і іншыя лоты, у залежнасці ад сумы ахвяраванняў на праект…

У сучасным беларускім кінематографе чакаць з’ялення такіх праектаў пакуль, нажаль, не выпадае. Тым больш, цікаўнасці да такіх выдатных асобаў беларускай гісторыі, як, напрыклад, Саламея Пільштынава, Ларыса Геніюш, Францішак Аляхновіч, а тым больш да кантрабандыстаў-перамытнікаў у духу Сяргея Пясецкага. Таму мы спадзяёмся, што праект Піта Паўлава выкліча салідарнасць і дапамогу ў яго рэалізацыі , а вынік інспіруе беларускіх кінематаграфістаў і сцэнарыстаў да пошукаў сапраўды вартых персанажаў новых беларускіх кінастужак.

Анатоль Мяльгуй

http://novychas.by/kultura/zbroja-zolata-kabety-u-czakanni-salidarnasci

«Зліваюцца ў адзін два галасы…»

FMM — Sat, 25 Feb 2017 08:07:48 GMT

«Зліваюцца ў адзін два галасы…»

Для аматараў беларускай аўтарскай песні нельга было прадумаць лепшага падарунка да Міжнароднага дня роднай мовы, чым прэзентацыя альбома толькі што выдадзенага альбома з песнямі Таццяны Дайнекі (Беланогай) на вершы выдатнай паэтэсы Яўгеніі Янішчыц, якая адбылася ў сталічнай бібліятэцы імя А.С. Пушкіна.

Перад пачаткам канцэрта Таццяна зрабіла невялікую інтрадукцыю ў гісторыю яго стварэння і чароўны свет паэзіі Яўгеніі Янішчыц: «Я вельмі люблю вобраз паэзіі Яўгеніі Янішчыц, якія я, можа быць, сама стварала для сябе.Як мне падаецца, у кожнага чытача свая Янішчыц! У 16 гадоў я прачытала ў адным з моладзевых выданняў яе ўпершыню прачытала яе верш «Жораў ты, а я сініца» і з таго моманту я палюбіла паэзію Яўгеніі Янішчыц. Чаму? Мне падалося, што гэтыя вершы ствараліся чалавекам неверагоднага таленту з тонкай душэўнай будовай, з самым простым успрыманнем свету, і, у той жа момант, з глыбокім асэнсаваннем жыцця, з прыроднай блізкасцю да зямлі, да традыцыі. Тады радкі Я.Янішчыц мяне проста ўскалыхнулі і я ўбачыла ў іх чыстую, прыгожую беларускую душу.

Таццяна падкрэсліла, што сёння яна прэзентуе альбом, які стварала, абдумвала, шукала матэрыялы ды яго амаль палову свайго жыцця. Таму, што менавіта ў 16 гадоў у яе пачалі нараджацца песні на вершы Янішчыц, якія спакваля, паціху перарасталі ў альбомную канцэпцыю. І толькі апошнія пяць год яна свядома працавала над ім, запісвала кампазіцыі. «І вось дзякуючы грамадска-культурніцкай кампаніі «Будзьма беларусамі», з афармленнем Міхала Анемпадыстава, гэтая кружэлка трапіла да слухачоў. Таму альбом «Матылёк» на вершы Яўгеніі Янішчыц можна назваць выніковым, своеасаблівым падрахункам цэлага этапу маёй творчасці» -- адзначыла спявачка.

Перад тым як распачаць «жывую» прэзентацыю альбома «Матылёк», Таццяна прадставіла першым слухачам музыканта, які ёй дапамагае на запісу і на прэзентацыі – гітарыста Юрыя Хілаўца. Менавіта ў дуэце з гэтым вядомым сталічным музыкантам былі выкананы такія песні на вершы Я.Янішчыц, як «І тчэ жыццё гады», «Бэз апаў, а цвіце маладосць».

Слухачы адразу адчулі, што кампазіцыі на гэтыя паэтычныя творы прасякнуты любоўю за творчасці «Палескай ластаўкі», а мелодыі і аранжыроўкі песень ствараюць непаўторнае сугучча роднага слова, мелодый і гукаў акустычных інструментаў…

Вядомы беларускі пісьменнік і паэт Леанід Дайнека, які быў запрошаны на сцэну, выступіў не толькі ў якасці аўтара гістарычных раманаў і вострых вершаў, але і як галава сямейства Дайнекаў і свёкар Таццяны (сын Леаніда Мартынавіча Зміцер не так даў пабраўся шлюбам з Таццянай). Пісьменнік падзяліўся сваімі семантычнымі росшукамі каранёў свайго прозвішча. На думку Леаніда Мартынавіча, прозвішча Дайнека паходзіць ад літоўскага слова «дайна» і роднасны малдоўскаму слову «дойна» -- гэта значыць «песня». І яно, на думку Леаніда Мартынавіча, будзе добра пасаваць такой цудоўнай спявачцы і жанчыне, як Таццяна.

Пісьменнік успомніў гады сумеснай працы з Яўгеніяй Янішчыц і адзначыў, што гэта было цудоўная жанчына, якую ўжо тады звалі «Матылёк» за яе лёгкасць у паэтычных вобрах і ў адносінах з людзьмі. Леанід Дайнека прачытаў некалькі вершаў, якія ён прысвяціў Міжнароднаму дню роднай мовы, а таксама памяці сваёй незабыўнай каляжанкі.

Сваімі думкамі пра сённяшнюю падзею – прэзентацыю альбома песень на вершы Я.Янішчыц і ўспамінамі пра паэтэсу падзялілася пісьменніца і перакладчыца Хрысціна Лялько: «Вялікі дзякуй арганізатарам гэтай прэзентацыі за магчымасць у гэты дзень успомніць пра гэтага светлага, сонечнага чалавека – Жэню Янічшыц. Мяне прыемна ўразіла праца Таццяны над стварэннем гэтай кружэлкі. Яна не проста ўзяла вершы і агучыла іх пад гітару, а паспрабавала глянуць у глыб асобы паэткі. Для памяці нашай вельмі таленавітай паэтэсы гэта вельмі важна.

Сімвалічна, што прэзентацыя дыска «Матылёк» адбываецца ў Міжнародны дзень роднай мовы, бо Жэня вельмі любіла роднае слова, жыла ў яго стыхіі». Спадарыня Хрысціна завяршылі свае ўспаміны паэтычным экспромтам, які пачынаецца такімі словамі: «Ах, гэты дыск, бліскучая кружэлка, зліваюцца ў адзін два галасы/ і час назад вяртае стрэлкі ў свет адвечнай, роднае красы…»

Намеснік старшыні рады Беларускага фонда культуры, пісьменнік і перакладчык Анатоль Бутэвіч прапанаваў у думках вярнуцца ў 1966 год (хто памятае тыя часы!), калі ў стольны Мінск з’ехаліся хлопцы і дзяўчаты з вёсак і малых гарадоў, каб паступіць на філфак БДУ.

«Тады на беларускае аддзяленне паступіла каля 130 студэнтаў! Вы не ўяўляеце, які гэта быў паэтычны «кацёл»: Алесь Разанаў, Генадзь Пашкоў, Яўген Хвалей і шмат іншых маладых і больш сталых аўтараў. І гэтыя гады запомніліся нам, студэнтам вялікай цікаўнасцю да паэзіі, я б сказаў, ‘паэтычным напалам. Яўгенія Янішчыц вылучалася сур’ёзным падыходам да беларускага слова, які яна пранесла праз усё жыцця» -- успамінаў Анатоль Іванавіч.

Эстафету ўспамінаў пра слынную паэтэсу падхапіў паэт і пісьменнік Васіль Жуковіч: «Вельмі радасна, што пабачыў свет гэты музычны альбом. Усе песні з яго гучаць, як паэма трагічнага жыцця Жэні Янішчыц. Гэта значыць, што добрую долю таго, чым было запоўнена сэрца гэтай мудрай, мужнай, пяшчотнай жанчыны, узяла ў сваё сэрца Таццяна».

Перш чым працягнуць прэзентацыю, Таццяна Дайнека (Беланогая) выказала шчырую падзяку мовазнаўцу Змітру Саўку, якога, нажаль, ужо няма сярод нас. Яго руплівая рэдактарская дапамога паспрыяла хутчэйшаму з’яўленню альбома. Гэтую падзяку з удзячнасцю прыняла ўдава мовазнаўцы Ілона Саўка, якая прысутнічала на прэзентацыі.

Альбом «Матылёк» складаецца з 28 аўтарскіх кампазіцый і запісу 66 вершаў у выкананні самой Яўгеніі Янішчыц. Большасць з іх прагучала пад час «жывой» прэзентацыі. Слухачы не заўважылі, як праляцеў час, бо мяккі і жаноцкі голас спявачкі, гарманічныя мелодыі пераносілі іх у чароўны свет любові і людской спагады, у свет паэзіі Яўгеніі Янішчыц.

Анатоль Мяльгуй

http://novychas.by/kultura/zlivajucca-u-adzin-dva-halasy

http://budzma.by/news/prezyentacyya-alboma-taccyany-daynyeki-byelanohay.html

http://lit-bel.org/by/news/zlivajucca-u-adzin-dva-halasy.html

http://zbsb.org/node/11388

Рыфмы і рытмы на скрыжаванні сюжэтаў

FMM — Fri, 24 Feb 2017 07:02:05 GMT

Рыфмы і рытмы на скрыжаванні сюжэтаў

Адно з модных месцаў сталіцы, якое прыцягвае ўвагу сталічнай моладзі сваёй нязмушанай атмасферай і ўтульнасцю – кавярня Утопія60» на мінулым тыдні стала месцам правядзення «жывой» прэзентацыі альбома «Bulbahuana» авангарднага трыа Buben-Naruczewicz-Baisan.

Прэзентацыя альбома адбылася ў межах праекту Beat Cafe, ініцыятарам якога выступіў вядомы беларускі культуролаг, журналіст і выкладчык Максім Жбанкоў.У рамках праекту Beat Cafe Максім Жбанкоў ладзіць live-падкасты (гэта значыць, робіць запіс аўтарскіх тэкстаў з музычным суправаджэннем для трансляцыі іх у Інтэрнэце), якія карыстаюцца папулярнасцю як у наведвальнікаў кавярні, так і ў сёрфераў па «сусветнаму павуцінню».

Як падкрэсліў Максім Жбанкоў, ідэя правесці прэзентацыю дыска з удзелам Улада Бубна (электроніка), Лявона Нарушэвіча (гітара) і паэта Алеся «Байсана» Плоткі ўзнікла таму, што гэтая кавярня ўжо стала важным культурным асяродкам. Тут у рамках праекту Beat Cafe адбываюцца не толькі згаданыя вышэй падкасты, але і творчыя прэм’еры аўтараў, якія не маюць магчымасці збіраць вялікія залы, але з’ўляюцца таленавітымі літаратарамі і выканаўцамі. «Іх «нефармальныя» творы маюць права знаходзіць свайго слухача, бо гэта частка нашага сённяшняга нацыянальнага культурнага працэсу і кантэксту. Таму сёння госцем праекту Beat Cafe будзе авангарднае трыа Buben-Naruczewicz-Baisan» -- падкрэсліў М.Жбанкоў.

Цэнтрам гэтай «нефармальнай» прэзентацыі стала паэтычная творчасць Алеся «Байсана» Плоткі – лаўрэата прэмій часопіса «Дзеяслоў», «Залаты апостраф», дыпламанта прэміі Беларускага ПЭН-цэнтру, аўтара паэтычнага зборніка «Байсан». Як завязалася супрацоўніцтва з музыкантамі распавядае Алесь Плотка: «З тым жа Ўладам Бубнам мы супрацоўнічаем даўно ў рамках праекта «Танцы з Бубнам». Выпусцілі такія супольныя альбомы, як «В-52» і «Medication». Але нам стала сумна і мы пачалі шукаць трэцяга. Знайшлі Лявона Нарушэвіча – музыку вядомага, імправізатара. З ім стала значана весялей: цяпер мы можам ствараць нешта нечаканае. Разам мы запісалі гэты эксперыментальны альбом, да таго ж, нам сталі больш цікавыя «жывыя» канцэрты, бо з імправізацыйнай гітарай Лявона атрымліваецца кожны раз усё па-новаму.

Што тычыцца паэзіі, то вершы з першых альбомаў, якія мы рабілі з Уладам Бубнам, мелі пераважна больш грамадскае гучанне. Альбом «Bulbahuana» адрозніваецца лёгкім эскапізмам, калі чалавек зыходзіць у свой унутраны свет».

Сваімі думкамі наконт новага альбома і супрацоўніцтва з Уладам Бубнам і Алесем Плоткам з нашымі чытачамі дзеліцца лідэр гурту інтуітыўнай і імправізацыйнай музыкі «Князь Мышкін» Лявон Нарушэвіч: «У рамках праекту Beat Cafe ужо некалькі раз праходзілі выступы маладых беларускіх паэтаў, якія чыталі свае вершы пад музыку. І ў нас з Уладам ёсць такі паэт, чыя творчасць супадае з нашым светаадчуваннем -- Алесь «Байсан» Плотка. Вынікам нашай агульнай працы стаў альбом «Bulbahuana», а таксама канцэрты з гэтай праграмай. Не так даўно мы прэзентавалі наш альбом у Нацыянальным цэнтры сучаснага мастацтва.

Гэта ўжо пяты паэт, з якім я супрацоўнічаю, як імправізатар. Першы быў Ярыла Пшанічны (1973-2015), а затым супрацоўнічаў з Віктарам Сямашкам, Дзмітрыем Строцавым і Сяргеем Верацілам. Так што, супрацоўніцтва з Алесем – працяг добрай творчай традыцыі».

Нягледзячы на тое, што арганізатары прэзентацыі назвалі альбом «Bulbahuana» эксперыментальным, моладзь і слухачы больш сталага ўзросту з цікаўнасцю запаўнялі залу кавярні, дзе на подыуме ўжо грала сэт вядомая ў сталічных клубных колах DJ Наста Лабада. Яе сэт патроху «падводзіў» слухачоў да той часткі канцэрта, на якой будзе гаспадарыць эксперыментальная паэзія і яе інтуітыўнае суправаджэнне.

Трэба адзначыць, што не ўсе слухачы яшчэ прызвычаіліся да таго, каб адначасова асэнсоўваць паэтычныя сімвалы і метафары і іх суаднясенне з музычным суправаджэннем. Але праз некаторы час усё стала на сваё месцы: прысутныя змаглі адчуць разумовы і эмацыянальны «меседж» экспрэсіўных радкоў А.Плоткі з трэкаў новага альбома «Bulbahuana» -- «Гармата», «Верлібр Маўчанне» «Муза», «У сэрцы тваім», а таксама асобных кампазіцый, кшталту «Розы вуліца», «Ты застаешся гламурным ліцвінам…» «Plus 375» і ўспрыняць іх музычную аздобу.

Гітарныя партыі Л.Нарушэвіча, спачатку ілюстратыўныя, ад кожнага наступнага трэку станавіліся больш насычанымі і экспрэсіўнымі, каб па завяршэнні канцэрту гітара стала сапраўдным дапаўненнем, нават, суаўтарам тэксту Алеся «Байсана» Плоткі.

Што тычыцца электроннага суправаджэння вершавана-гітарных кампазіцый, то вялікі вопыт Улада Бубна ў галіне эксперыментальнай музычнай творчасці быў вельмі дарэчы. Ні адзін біт, ні адзін гукавы эфект не супярэчыў настрою дэкламацыі аўтара, а, наадварот, падкрэсліваў пульсацыю ўнутранага рытму верша.

Гэта добра адчувалі слухачы, калі не шкадавалі гарачых апладысментаў, цікавіліся, дзе можна набыць новы альбом «Bulbahuana» авангарднага трыа Buben-Naruczewicz-Baisan. Але цяпер музыканты адыходзяць ад CD-фармату і накіроўваюць слухачоў у інтэрнэт. А хацелася б мець у сваёй калекцыі запісы з такімі цікавымі музычна-вершаванымі экзэрсісамі!

Анатоль Мяльгуй

http://novychas.by/kultura/ryfmy-i-rytmy-na-skryzavanni-sjuzetau

«Канцэрцік» наўздагон зіме

FMM — Thu, 23 Feb 2017 15:58:20 GMT

«Канцэрцік» наўздагон зіме

Традыцыйны канцэрт вядомага беларускага барда Алеся Камоцкага ў Дзяржаўным літаратурным музеі Янкі Купалы гэтым разам быў прымеркаваны да надыходзячай вясны. Менавіта прадчуванне скорага прыходу цяпла і сонца ў наша жыццё і было лейтматывам песеннай сустрэчы з выканаўцам.

Перад «канцэрцікам», як Алесь жартам называе свае музычныя сустрэчы са слухачамі, выканаўца распавёў наступнае: «Я заўсёды ў канцы зімы ці напачатку лета раблю такія дабрачынныя «канцэрцікі» без білетаў, каб праспяваць свае песні, якія праз інтэрнэт замаўляюць мае сябры, а таксама, каб пазнаёміць з новымі музыкантамі. Вось і сёння я прадстаўлю слухачам сваіх сяброў – гурт MorkvaЦвет. У музычным плане гэты гурт, на мой погляд, вельмі цікавы і цяпер мы блізка кантактуем, у выніку чаго ў нас з’явілася некалькі супольных кампазіцый. І сёння ў нас з маладым гуртом у нас першы сяброўскі канцэрт».

Неўзабаве канферэнц-зала музея Янкі Купалы была поўнай і Алесь распачаў канцэрт. Яго пачатак складалі аўтарскія творы, а таксама, знакамітыя беларускія песні. Адна з іх -- «Зорка Венера» Сымона Рак-Міхайлоўскага на верш Максіма Багдановіча найбольш кранула слухачоў, якія аддзячылі выканаўцу шчырымі апладысментамі.

Асобную частку «канцэрціка» склалі беларускія пераклады, ці хутчэй варыяцыі, ірландскіх народных спеваў. Алесь Камоцкі прапанаваў у сваім перакладзе і выкананні некалькі баладаў, у тым ліку, філасофскія «Там дзе калісьці…», «Якой дарогай патрапіць у рай…», «Тутэйшы чалавек», а таксама, беларускамоўныя адаптацыі песень савецкай эстрады.

Вялікі поспех напаткаў песню Севярына Краеўскага «Nie spocznemy», якую Алесь Камоцкі выканаў па-польску спецыяльна для сваіх прыхільнікаў з суседняй Польшчы, якія завіталі на яго «канцэрцік». Шматмоўную стыхію свайго сэту Алесь Камоцкі замацаваў яшчэ і душэўнымі спевамі на ідыш.

Удзельнікі акустычнага гурту MorkvaЦвет Яўген Бялькевіч і Павел Рыжкоў выконваюць акустычныя (бывае выкарыстоўваюць і электычныя інструменты) гітарныя кампазіцыі, абапіраючыся на каноны рок-музыкі, авангарднага джазу, фолку, пры гэтымі ім падабаецца шматгалоснае вакальнае выкананне. Гурт MorkvaЦвет існуе каля чатырох гадоў. За гэты час дуэт быў удзельнікам фэстаў «Суседні свет» (Мінск), «Гаркундэль», «Рэгіён» (Санкт-Пецярбург), даў шэраг канцэртаў па гарадах Беларусі…

Пасля ўступнага слова Алеся Камоцкага гурт MorkvaЦвет прадставіў слухачам шэраг сваіх кампазіцый, сярод якіх слухачы адзначылі такія кампазіцыі, яе «Дождж», «Дар’я», «Каралева». Ну а завяршылі свой выступ гурт MorkvaЦвет эксперыментальнай кампазіцыяй антываеннага гучання «Звар’яцелы генерал».

Завяршыўся канцэрт сумесным выкананнем ірландскай балады ў перакладзе на нашу мову са зразумелым для кожнага беларуса пазітыўным тэкстам: «Казалі нам з усіх бакоў: «Глядзіце, вас не стала!», а мы спявалі пра любоў да бульбы і да сала!»

Трэба адзначыць, што ў дзень, калі праводзіўся традыцыйны «канцэрцік» Алеся Камоцкага, у сталіцы адбываліся і іншыя музычна-паэтычныя імпрэзы, у тым ліку масавы «Спеўны сход з Сержуком Доўгушавым». Але ўсё яны прайшлі пры перапоўненых залах, на пазітыўнай ноце і з вялікай карысцю для слухачоў і выканаўцаў. Такая актыўнасць напярэдадні вясны не можа не радаваць.

Анатоль Мяльгуй

«Эксперыменты з дзяўчатамі мы будзем працягваць!»

FMM — Mon, 20 Feb 2017 10:47:10 GMT

Алесь Лютыч: і лірыка, і драйв, і рок-н-рол!
Праз некаторы час гурт :B:N адзначыць сваё 18-годдзе. Да гэтай даты ў жыцці калектыву быў прымеркаваны праект музыкантаў «Рок’н’гёрлз», які, хоць і меў поспех, але выклікаў пытанні слухачоў адносна працэсу «фемінізацыі» творчага развіцця курта :B:N. Гэтыя пытанні мы адрасуем лідару :B:N Алесю Лютычу, які не так даўно ўпершыню адыграў сольны акустычны сэт у клубе «Графіці».
-- Алесь, слухачы ведаюць, што супрацоўніцтва з вакалісткамі не навіна для вашага гурта. Але, ці можна назваць праект «Рок’н’гёрлз» паказальным для далейшага гучання :B:N, ці гэта спантанная творчая ініцыятыва?
-- Калі ўспомніць гісторыю гурта, то мы ніколі не спявалі з дзеўчынамі на канцэртах так, каб яны рабілі гэта па-свойму. Раней у нас было два дуэта, але дзяўчаты спявалі нашы песні і ў нашай рок-манеры, так бы мовіць, пад нас. Успомнім для пракладу дуэт з Яўгеніяй «Пчолкай» Хіло ці з Кацярынай Муратавай aka «Радысткай Кэт». А ў выпадку з праграмай праекту «Рок’н’гёрлз» дзяўчыны выконвалі нашыя песні ў звычнай для іх стылістыцы – як яны гэта чуюць і хочуць выконваць.
Проста нам цікава, як будуць гучаць нашыя кампазіцыі ў іншых аранжыроўках, з іншым вакалам і інтанацыямі, як зменіцца ўспрыманне іх публікай. У выніку, мы ўбачылі, што такія дуэты з беларускімі дзяўчатамі-вакалісткамі публіцы спадабаліся і мы прыйшлі да высновы, што гэтыя эксперыменты ў рамках гурта :B:N мы будзем часткова працягваць.
-- Алесь, я як жа сумяшчалася вакальная манера гэтых спявачак з рок-гучаннем гурта :B:N?
-- Мы ўлічвалі вакальныя асаблівасці дзяўчат і падладжваліся пад іх вакальныя прыхільнасці. Напрыклад, спявачка Берта аддае перавагу джазаваму выкананню. І таму кампазіцыю «Крок за крокам» мы перааранжыравалі, дадалі элементаў імправізацыі, карацей, зрабілі яе гучанне больш-менш джазавым.
Наступная ўдзельніца праекту – Наста Шпакоўская. Яе выканаўчая манера адрозніваецца драматычнасцю, бо яна сама тэатральная акторка. Для сумеснага з Настай выступу мы зрабілі эксперымент: у нашую песню «Палюсы» мы ўставілі фрагмент песні гурта Naka «Бяжы». Атрымаўся вельмі эмацыйны і захапляльны песенны мікст, які выклікаў шмат добрыя водгукі слухачоў.
Паліна Рэспубліка, якую мы таксама запрасілі да ўдзелу ў гэтым праекце, паказала сваё бачанне нашых песень: заспявала адну з кампазіцый :B:N у больш сучаснай, моднай аранжыроўцы, з перавагай «сінтэзаванага» электроннага гучання.
Яшчэ адзін дуэт мы зладзілі з маёй настаўніцай па вакалу Таццянай Трухан, якая рыхтуе дзяцей да дзіцячага «Еўрабачання». У Таццяны выдатны голас, які пасуе рок-гурту. Сведчаннем гэтаму можна назваць той факт, што Таццяна спявала на бэк-вакале ў гурта Scorpions пад час яго сусветнага туру. Кампазіцыя «Нас няма» з альбома «Крок за крокам» з вакалам Т.Трухан дзякуючы яе прафесіяналізму набыла шчырыя, пранізлівыя ноты. Пад яе голас мы гэтую кампазіцыю выканалі пад фартэпіяна, без гітар і бубноў, каб песня стала больш лірычнай і душэўнай.
-- Ці будуць гэтыя вакалісткі ўдзельнічаць у запісу вашага новага альбому, які ўжо чакаюць слухачы?
-- Наконт запрашэння сесійных вакалістак на запіс нашага новага альбома, гэтая ідэя пакуль у стадыі абмеркавання. Да яго запісу ў нас падрыхтавана ўжо шэсць кампазіцый. Літаральна праз пару дзён мы збіраемся ў студыі, каб пачаць запіс першых дзвюх. Каб у сакавіку-красавіку пачаць кампанію па «раскрутцы» альбома. Пачнём з простага – спачатку прэзентуем сінгл.
Калі будуць гатовыя дзевяць-дзесяць трэкаў, то мы пяройдзем да стварэння канцэпцыі, займёмся чаргавання трэкаў і назвай нашага новага альбому. Мы плануем, што гэтая кружэлка стане больш разнастайнай стылістычна, у якой будзе і лірыка, і гітарны драйв, і рок-н-рол, нават духавыя інструменты, якія мы плануем уводзіць у некаторыя песні. Магчыма, нешта з’явіцца і з фальклорных апрацовак. Пасля «Канюшні», другая песня якая мне падабаецца з рэпертуару гурта «Палац» -- «Кола грукатала». Аўтарская кампазіцыя Алега Хаменкі захапляе сваім рытмічным строям і мне карціць яе пераасэнсаваць і пераспяваць па-свойму ў рок-гучанні.
-- Ці будзеце запрашаць да ўдзелу вашага знакамітага калегу А.Мацулевіча (Tony Fadd), які ў мінулым годзе стаў адным з намінантаў на музычную прэмію «Грэмі»?
--З Антонам мы сябруем, супрацоўнічаем – запрашалі яго на канцэрт праекту «Рок’н’гёрлз». Але цяпер наш былы ўдзельнік робіць сваю асабістую кар’еру – супрацоўнічае з зоркамі амерыканскай папулярнай музыкі.
Таму ў дадзены момант у Антона шмат працы за акіянам: то ў Амерыку лётае, то зноў у Беларусь -- да сям’і. Але ў нас ёсць планы на сумесную працу ў галіне прадюсавання, але толькі ў выпадку, калі ў Антона будзе вольны час і ў яго будзе цікаўнасць. Трэба разумець, што чалавек ён заняты і ўсё будзе залежыць ад яго графіка і нашых планаў.
-- Сёння вы, Алесь упершыню выйшлі на клубную сцэну ў якасці рок-барда. Бадай, гэта першы выпадак вашага сольнага выступу. Слухачам спадабалася. Ці чакаць ім працяг серыі акустычных канцэртаў і сэтаў?
-- Так, гурт :B:N будзе эксперыментаваць і анплакт. Вось сёння мяне запрасілі даць невялікі акустычны канцэрт, але без музыкантаў гурта :B:N. І гэта амаль упершыю, калі на сцэне я знаходжуся толькі са сваёй гітарай. Адчуваю сябе гэткім бардам Алесь Лютым ці Аляксандрам Февральскім (усміхаецца:)
Да таго ж, 10 лютага тут, у клубе «Графіці» адбудзецца наш акустычны канцэрт у поўным складзе. Мы выканаем нашы старыя хіты, таксама будзе нешта з новага музычнага матэрыялу. Шчыра запрашаем!

Гутарыў Анатоль Мяльгуй

«Падарожжа са словам» без бар’ераў і перашкод

FMM — Thu, 16 Feb 2017 08:58:43 GMT

«Падарожжа са словам» без бар’ераў і перашкод

Сёлятняя ХХІV Мінская кніжная выстава-кірмаш багатая на неардынарныя падзеі, як пазітыўныя, так і не паддаючыміся разумнаму тлумачэнню (незаконная департацыя ўкраінскага пісьменніка С.Жадана, прысутнасць на стэндах «выданняў» сепаратысцкіх ЛНР і ДНР…). Але яе асноўны лейтматыў, які нагадваў беларусам пра 500-годдзе нацыянальнага кнігадруку, усё ж успрымаўся стваральным.

Напрыклад, сталыя наведвальнікі выставы-кірмашу ўпершыню пабачылі побач са стэндамі дзяржаўных выдавецтваў, выдавецтваў замежных краін і экспазіцыю Беларускай бібліятэкі і музею імя Францішка Скарыны ў Лондане, на якім можна было пазнаёміцца з унікальнымі выданнямі беларускіх класікаў, з скарбамі беларускага кнігавыдавецтва і іншымі рарытэтамі, які там захоўваюцца.

Менавіта ролю гэтай легендарнай культурніцкай установы не раз адзначалі пад час разнастайных мерапрыемстваў сёлетняй Мінскай кніжнай выставы-кірмаша. Напрыклад, у рамках круглага стала ў Нацыянальнай бібліятэцы Рэспублікі Беларусь «Беларускія кніжныя калекцыі ў Вялікабрытаніі», альбо пад час літаратурнай імпрэзы «Падарожжа са словам», якая адбылася ў Літаратурным музеі Максіма Багдановіча ў Мінску.

Асноўнай тэмай гэтай сустрэчы стала стан перакладной літаратуры ў Беларусі і роля перакладчыка ў наладжванні літаратурных сувязяў паміж народамі. У прыватнасці, англа-беларускіх і беларуска-англійскіх, пачынальніцай якой стала знакамітая перакладчыца, паэтка і журналістка Вера Рыч (1936-2009), якая, дарэчы, доўгія гады падтрымлівала цесныя сувязі са «скарынаўкай».

Гэта і падкрэсліла ў сваім вітальнымі слове да ўдзельнікаў імпрэзы Амбасадар Вялікабрытаніі ў Беларусі спадарыня Фіёна Гіб, якая адзначыла вялікую ролю літаратуры і літаратараў у справе наладжвання мастоў разумення паміж нашымі народамі. Таксама, Амбасадар адзначыў выключную ролю брытанскай грамадзянкі Веры Рыч, якая ахвяравала свой талент для таго, каб англамоўныя чытачы па ўсім свеце як мага шырэй даведаліся пра творчасць Багдановіча, Купалы, Коласа і іншых беларускіх і ўкраінскіх паэтаў-класікаў.

На заканчэнне свайго спічу спадарыня Фіёна Гіб прадэкламавала верш Максіма Багдановіча «Па над белым пухам вішняў…» у перакладзе Веры Рыч на англійскую мову. Гэтыя ўразлівыя радкі, нават тымі, хто не ў поўнай меры валодае англійскай мовай, былі ўспрыняты з захапленнем, бо сам пераклад, рыфмы і рытм верша амаль поўнасцю ўзнаўлялі сэнс арыгінала, яго лірычны пасыл.

Сваімі ўспамінамі ад сустрэч з Верай Рыч з удзельнікамі «Падарожжа са словам» падзяліўся прадстаўнік Скарынаўскай бібліятэкі, сакратар бібліятэчнага савета Ігар Іваноў. Спадар Іваноў распавёў пра рысы характару перакладчыцы, як яна апякавалалася студэнтамі, якія вывучалі славістыку ў Лондане. Вялікую цікаваць у слухачоў выклікаў расповед І.Іванова пра выданне паэтычнай анталогіі «Like Water, Like Fire» з перакладамі твораў класікаў беларускай паэзіі, якая пабачыла свет у 1972 годзе і была забаронена ў Беларусі.

Спадар Іваноў прадэманстраваў адзін экзэмпляраў кнігі з самага першага наклада з «Пагоняй» пад супер-вокладкай. Такіх тамоў захавалася з таго часу не шмат, таму гэты ўнікальны экземляр захоўваецца ў фондах Беларускай бібліятэкі і музею імя Францішка Скарыны ў Лондане.

Аналіз творчасці Максіма Багдановіча і верш «Па над белым пухам вішняў…» прагучаў з вуснаў мастацтвазнаўцы Мікіты Моніча. Пісьменнік і перакладчык Альгерд Бахарэвіч узгадаў даўнія сустрэчы з Верай Рыч, а таксама прачытаў апавяданне «Мой лепшы дзень», у якія перакладчыца ўспамінала той дзень, калі яна пазнаёмілася з дзеячамі беларускай эміграцыі ў Вялікабрытаніі.

Праблематыка якасці якасці тэксту была ўзнята вядомай перакладчыцай Ганнай Янкутай, якая прадставіла новыя кнігі англамоўных аўтараў, выдадзеных апошнім часам па-беларуску. Сярод іх Г.Янкута звярнула ўвагу на такія кнігі, як «Замак Отранта» Хораса Ўолпала (пераклад Г.Янкуты), «Франкенштайн» Мэры Шэлі (пераклад М.Дзергачовай). «Гэты класічныя творы жанру хорар і навуковай фінтастыкі і таму варта каб іх героі гэтых сусветна папулярных раманаў загаварылі з чытачамі на нашай мове» -- зазначыла перакладчыца.

Сярод новых выданняў Г. Янкута адзначыла «Прыгоды Шэрлака Холмса» (2014) і «Нататкі Шэрлака Холмса» (2015) А. Конан-Дойла, апошняя з якіх была выдадзена дзякуючы краундфандынгавай кампаніі. Асаблівы шарм гэтым выданням надае іх арыгінальнае афармленне, якое ажыццяўлялі маладыя беларускія мастакі.

На завяршэння свайго грунтоўнага расповеду Ганна Янкута прадэкламавала яшчэ адзін класічны твор -- «Оду да салаўя» з кнігі перакладаў Джона Кітса, выдадзенай у серыі «Паэты планеты».

Артыстычную прэзентацыю знакамітай кнігі Льюіса Кэрала «Скрозь люстэрка, і што ўбачыла там Аліса» па-беларуску зладзіла перакладчыца Вера Бурлак, якая засяродзіла ўвагу на тым, што і гэтая кніга – вынік краундфандынгавай кампаніі. А таксама тое, што гэтае выданне па-сапраўднаму ўпрыгожваюць сюррэалістычныя ілюстрацыі мастачкі Кацярыны Дубовік. Для тых, хто не ўяўляе, як можа гучаць па-беларуску філасофскі твор Л.Кэрала, Вера Бурлак зладзіла сапраўдны перформанс – у сваім гратэскна-тэатралізаваным стылі выканала ўрывак казкі пад назвай «Мармазяўр», чым, без сумнення, уразіла і зацікавіла аўдыторыю.

Яшчэ адзін аспект перакладчыцскай дзейнасці – музычны – агучыў вядомы беларускі музыкант, лідар гурта N.R.M. Піт Паўлаў, які разам з цымбалісткай Алесяй Шагун выканалі шэраг беларускамоўных кавераў на хіты сусветнавядомых рок-зорак. Прагучалі песні «Толькі каханне» (Freelove) з рэпертуару гурта Depeche Mode і «Сродак і мэта» (Nothing Else Matters) гурта Metallica. Скончылі свой сэт музыканты каверам на адну з кампазіцыі польскага гурта Myslovitz, заспяваўшы яго словы разам з усімі прысутнымі.

Добрым заканчэннем літаратурнай імпрэзы «Падарожжа са словам» стала экскурсія па новай экспазіцыі, прысвечанай жыццю і творчасці Максіма Багдановіча, якую наладзілі для ўдзельнікаў вечарыны арганізатары і гаспадары музею.

Анатоль Мяльгуй